Thiết bị đóng cắt trong nhà máy điện bao gồm các thiết bị như máy cắt (circuit breaker), máy biến áp, cầu dao, rơ le, và các thiết bị bảo vệ khác. Chúng có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn và ổn định hoạt động của hệ thống điện nhà máy, bằng cách đóng/ngắt mạch điện, bảo vệ quá tải, ngắn mạch và các sự cố khác.
-
Máy cắt (Circuit Breaker):
Là thiết bị điện có khả năng đóng/ngắt mạch điện trong điều kiện bình thường và khi có sự cố như quá tải, ngắn mạch. Máy cắt có thể là loại máy cắt không khí (ACB), máy cắt chân không (VCB), máy cắt dầu (OCB),…
-
Máy biến áp (Transformer):
Mặc dù không phải là thiết bị đóng cắt theo nghĩa đen, máy biến áp đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải và phân phối điện năng, đồng thời có thể được bảo vệ bởi các thiết bị đóng cắt khác.
-
Cầu dao (Disconnect Switch):
Dùng để cách ly một phần của hệ thống điện, đảm bảo an toàn khi bảo trì, sửa chữa. Cầu dao thường không có khả năng đóng/ngắt dòng điện dưới tải.
-
Rơ le (Relay):
Thiết bị tự động đóng/ngắt mạch điện khi các thông số dòng điện, điện áp, tần số vượt quá giới hạn cho phép, thường kết hợp với máy cắt để bảo vệ hệ thống.
-
Thiết bị bảo vệ quá dòng (Overcurrent Protection):
Bao gồm cầu chì, rơ le quá dòng, MCCB, MCB… có chức năng bảo vệ hệ thống khi dòng điện vượt quá giá trị định mức, tránh gây hư hỏng thiết bị.
-
Thiết bị bảo vệ ngắn mạch (Short-circuit Protection):
Bao gồm các loại máy cắt, rơ le, cầu chì… có khả năng ngắt mạch nhanh chóng khi xảy ra sự cố ngắn mạch, tránh gây cháy nổ và hư hỏng thiết bị.
-
Thiết bị bảo vệ quá áp (Overvoltage Protection):
Bao gồm các loại chống sét van, varistor… có chức năng bảo vệ hệ thống khỏi các sự cố quá áp, như sét đánh hoặc khi điện áp tăng đột ngột.
Chức năng của thiết bị đóng cắt trong nhà máy điện:
-
Bảo vệ hệ thống điện:
Ngăn chặn các sự cố quá tải, ngắn mạch, quá áp, rò điện… gây hư hỏng thiết bị và nguy hiểm cho người vận hành.
-
Điều khiển dòng điện:
Đóng/ngắt mạch điện theo yêu cầu, cho phép vận hành các thiết bị điện và phân phối điện năng.
-
Cách ly các phần tử của hệ thống:
Đảm bảo an toàn khi bảo trì, sửa chữa, cách ly một phần của hệ thống điện để thực hiện các công việc an toàn.
-
Tối ưu hóa hệ thống điện:
Giúp hệ thống hoạt động ổn định, hiệu quả, giảm tổn thất điện năng.
- Hạ áp: Thường sử dụng các loại MCB, MCCB, ACB, cầu chì, rơ le…
- Trung áp: Sử dụng các loại máy cắt chân không (VCB), máy cắt dầu (OCB), máy cắt không khí (ACB),…
- Cao áp: Sử dụng các loại máy cắt khí SF6, máy cắt chân không (VCB),…
